Recensie De Idioot ★★★★

Wat als de marionet plots niet meer wil doen wat de poppenspeler wil? Is het dan revolutie of drijft de poppenspeler zijn zin door? Het zouden zwaar beladen politieke vragen kunnen zijn, maar bij Theater FroeFroe mag je het gelukkig letterlijk nemen. In ‘De Idioot’ komt de pop in opstand tegen zijn manipulatoren Stan Martens, Thais Scholiers en Annelore Stubbe. Hij vindt de tekst over een prins die de macht grijpt “voor het volk” maar onzin en wil niet langer meespelen. Zijn protest dwingt de spelers om (opnieuw letterlijk) hun maskers te laten vallen en in gesprek te gaan met hun marionet. En hier gebeurt de magie: de pop wordt een volwaardig vierde personage in het stuk. In de interactie tussen de pop en de drie spelers komt de pop waarlijk tot leven. Hij stelt daarbij de manier van beslissen aan de kaak, betrekt het publiek in de voorstelling én beleeft ondertussen nog geweldige avonturen. Stan Martens, Thais Scholiers en Annelore Stubbe tonen zich meesters in het poppenspel en manipuleren armen, benen, heupen en hoofd op zo’n manier, dat je bijna gaat geloven dat hun pop werkelijk tot leven is gekomen.

‘De Idioot’ is een voorstelling voor jongeren vanaf tien jaar en voor iets minder jongeren tot 100 jaar. We hadden het geluk om tussen een erg gemengd publiek te zitten en hoorden de jongsten heel enthousiast reageren en plezier hebben, maar evenzeer de ouders en grootouders hartelijk lachen. Eén en ander heeft te maken met het opzet van dit stuk. ‘De Idioot’ is een Vlaamse herwerking van ‘Pouvoir’ van Une Tribu Collectif uit Wallonië en gaat, zoals de titel het aangeeft, over macht. Wie heeft het voor het zeggen? Mag de leider zomaar alles bepalen of kan er democratisch over gestemd worden? Misschien is een compromis eerder aangewezen. Maar wat met diegene die de stemming verloren heeft of zich niet kan vinden in het compromis? 

Het werken rond het thema ‘macht’ stelt de makers in staat om op meerdere niveaus te werken. Wanneer de pop voorstelt om de leiding te nemen, reageert Stan Martens met: “Leidinggeven is een vak. Een leider die niet kan denken, is gevaarlijk.” Voor het jonge volkje is dit een relevante opmerking die slaat op de pop, maar voor de iets ouderen uit de zaal is het een sneer naar de huidige geopolitieke situatie. Er zitten in ‘De Idioot’ wel meer van zulke dubbele bodems verwerkt die maken dat de voorstelling niet alleen fascinerend is voor kinderen, maar ook heel entertainend is voor volwassenen. 

En tegelijkertijd heeft ‘De Idioot’ iets heel magisch. De acteurs van Theater FroeFroe doorbreken de illusie van het poppenspel door hun maskers af te gooien, maar tegelijkertijd slagen ze er wonderwel in om met hun spel diezelfde magie terug te creëren. In de manier waarop Stan Martens, Thais Scholiers en Annelore Stubbe hun pop laten bewegen, lijkt het alsof hij echt getroffen wordt door een enorme windstoot die hem doet zweven in de lucht. In een andere scène zie je hem echt onder water zwemmen of gewoonweg boos weglopen en in zijn doos kruipen. Ze spelen zo sterk dat, hoewel je ogen zien hoe de ledematen bespeeld en gemanipuleerd worden, hoewel je oren horen hoe de pop de stem van Stan Martens heeft, je hart toch gaat geloven dat hij leeft. De vraag die op het einde dan over blijft is: “Is dit enkel een verlangen, of is de pop werkelijk tot leven gekomen?” 

< Sascha Siereveld > 

door Theater FroeFroe

regie: Marc Maillard

spelers: Stan Martens, Thais Scholiers, Annelore Stubbe

techniek: Klaartje Vermeulen

pop: Jan Maillard

decor: Bruno Smeyers en Klaartje Vermeulen

kostuums: Astrid Michaelis

gebaseerd op de voorstelling Pouvoir van Une Tribu Collectif