Recensie The Boys In The Band ★★★1/2

Met ‘The Boys In The Band’ brengt InTeam Producties een klassieker naar Vlaanderen. Mart Crowley schreef het stuk in 1968; in een tijd dat het nog lang niet evident was om als homo uit de kast te zijn. Het vertelt het verhaal van een verjaardagsfeestje waar zeven vrienden en een domme cowboy een gay party houden wanneer plots een ‘hetero-kennis’ aanbelt en de sfeer aardig doet veranderen. Geheel volgens Intiem-traditie draait een belangrijk deel van de voorstelling rond beeldvorming van de regenbooggemeenschap en hier meer specifiek de stereotypen en de issues van de gay-community. Wat start als een excentrieke bijeenkomst ter ere van Harolds verjaardag, neemt al snel een donkere wending door de cassante opmerkingen van Emory, de ruzie tussen Henk en Larry, de homofobie van Alain en de harteloze ‘eerlijkheid’ van gastheer Michael.

Voor we het over deze productie van ‘The Boys In The Band’ hebben, is het belangrijk om te vertellen dat het verhaal zich afspeelt in een tijd vóór de uitbraak van de aidsepidemie in de jaren ’80. Het feit dat enkele personages uit het verhaal geregeld van partner veranderen, werd toen nog totaal niet gezien als risicogedrag en was in een tijd van ‘stiekeme relaties’ niet ongewoon. Openlijk uitkomen voor je homoseksualiteit was in die tijd ook nog altijd strafbaar. Deze historische setting is belangrijk om de mindset van de personages te kunnen begrijpen. 

Tegen deze achtergrond is het ook niet zo raar dat verjaardagsfeestjes onder ‘gelijkgezinden’ in de geslotenheid van de privé gevierd werden. In deze veilige omgeving ligt niemand wakker van hun ‘flauwe handjes’, het feit dat elkaar aanspreken als ‘zij’ en ‘haar’ én dat ze openlijk hun affectie voor elkaar uiten. En zo geeft Michael, een man die verslaafd was aan de drank en het uitgeven van geld dat hij eigenlijk niet heeft, een verjaardagspartij voor Harold, een ijdeltuit eerste klas die schrik heeft van ouder worden. De genodigden zijn het kibbelende koppel Larry en Henk, de feminiene Emory wiens tong scherper is dan een giletmesje, de mooie Bernard die nog altijd een crush heeft voor de rijke, blanke, jongeman bij wie zijn moeder in dienst was en Donald, de ex van Michael die nog niet zo ex is. 

Deze combinatie van verschillende personages gaat voor vuurwerk zorgen en het zijn Michael, gespeeld door Aaron De Veene, en Emory, vertolkt door Jervin Weckx, die maar al te graag het vuur aan de lont steken. Vooral de super vrouwelijke Emory blinkt uit in het gooien met complimentjes alsof het bloemen zijn. Ze laat er alleen de bloempot nog aan en soms is het er zelfs eentje van smeetijzer. Ook Harold, gespeeld door Brecht Callewaert, is niet vies van een snedige opmerking links en rechts. En ook hij schiet met scherp. Dat maakt dat ‘The Boys In The Band’ heel veel humor bevat in de vorm van oneliners, al is die soms erg donker in zijn soort. 

Vooral in het eerste deel van het toneelstuk zijn de personages eerder karikaturen die voldoen aan de verschillende stereotypes over homo’s die de ronde doen. Het feestje straalt dan ook een decadentie uit die wat vreemd aanvoelt. Vooral wanneer het verjaardagscadeau van Emory voor Harold aanbelt aan het appartement. Het blijkt een call boy te zijn die verkleed had moeten komen als cowboy. Cowboy is jong, naïef en zou waarschijnlijk negatief scoren op een IQ-test. Thomas Boudrez speelt die rol geweldig goed. Zijn mimiek wanneer hij weer eens een domme opmerking maakt, is heerlijk om te zien. 

De onverwachte komst van Alain, de oude kamergenoot van Michael, verandert de al gespannen dynamiek van de party. De schrijver laat in het midden of Alain nu werkelijk homo is of niet, maar laat die mogelijkheid wel doorschemeren. Wat wel heel duidelijk is, is zijn homofobie. De confrontatie met Emory doet zijn stoppen doorslaan en het komt tot een handgemeen. Acteur Hannes Vandersteene heeft als Alain de taak om uiting te geven van een reeks hardnekkige vooroordelen t.o.v. de gay-community. Het is daarbij opvallend dat de vooroordelen die in 1968 op papier werden gezet door Mart Crowley anno 2026 nog altijd de ronde doen. Het illustreert de maatschappelijke relevantie van deze voorstelling van InTeam Producties. 

Algemeen genomen kunnen we zeggen dat de vertaling van Brecht Callewaert echt wel werkt. De oneliners van de verschillende personages komen binnen. Alleen de dubbele bodem van de krabbepootje gaat volledig verloren. In Amerika wordt het eten van die dingen als een ‘gay thing’ gezien en wij hebben die connotatie niet. Het feit dat Michael juist dit gerechtje serveert en er geregeld naar verwijst, mist in de vertaling zijn betekenis. Het feit dat ze voorgesteld wordt door een lege fles, is dan weer geen enkel probleem. Elk rekwisiet in ‘The Boys In The Band’ wordt trouwens voorgesteld door een lege fles. Het is een slimmigheidje dat werkt én het levert een scène vol lege flessen op. 

Het is opvallend hoe in het tweede deel van het toneelstuk alle acteurs zich een weg rond de lege flessen proberen te banen, terwijl Aaron De Veene ze probleemloos omver loopt. Hij lijkt wel een olifant in een porseleinwinkel. Dit beeld sluit dan ook probleemloos aan bij zijn karakter: recht door de raap, zonder oog voor het emotionele. Zijn houding is wat de tweede akte zo pakkend maakt. Waar het eerste deel nog het gevoel van een feest had, lijkt het stuk na de pauze eerder op een afrekening. Het is hier dat de acteerprestaties meer diepgang vinden met dat van Aaron De Veene op kop. 

Michael verzint het spel waarbij hij de anderen uitdaagt om te bellen naar de persoon waar ze echt verliefd op zijn en om die liefde uit te spreken. Het is een wreed spel dat hen verplicht om zich uiterst kwetsbaar op te stellen. De microfoon vervult de rol van telefoon. Eindelijk een zinvol gebruik van het ding, want in de eerste acte worden er te pas en te onpas ook zinnen door een microfoon gebracht. Maar de willekeur van het gebruik stoort. Het is daar absoluut geen meerwaarde. In het tweede deel is het juist een absolute meerwaarde. Je wordt als publiek deelgenoot van één kant van een conversatie waarvan je probleemloos het ontbrekende deel kan aanvullen. 

Het is op dit punt dat de voorstelling je bij de ballen grijpt (om in de terminologie van de voorstelling te blijven) en je het voelt knijpen. Het wordt plots bittere ernst en je krijgt een inkijk in de emotionele bagage van de verschillende personages. Waar ze aanvankelijk karikaturen leken, voel je plots begrip voor de maskers die ze voorhouden. De realiteit achter de maskers is al te vaak een met heel wat drama. Allen dragen ze de littekens van het leven in een maatschappij waar ze niet openlijk mogen zijn wie ze zijn. Het is daar waar deze voorstelling van InTeam Producties weer actueler blijkt dan ooit. Het is op dit punt dat ze je weet te raken en hard binnen komt. 

< Sascha Siereveld > 

Gebruikte muziek:

Heat Wave - Martha & The Vandellas

This Guy’s In Love With You – Herb Alpert (geschreven door Burt Bacharach) 

Cast:

Michael: Aaron De Veene

Donald: Gijs De Corte

Emory: Jervin Weckx

Henk: Dieter Verhaegen

Larry: Joppe Dekoker

Bernard: Yemi Oduwale

Alain: Hannes Vandersteene

Cowboy: Thomas Boudrez

Harold: Brecht Callewaert 

Creatives:

Auteur: Mart Crowley

Vertaling: Brecht Callewaert

Regie: Brecht Callewaert

Decor: Brecht Callewaert, Niels De Valk en Ism Kabuki

Kostuums: Niels De Valk