“Content warnings: Seksueel geweld / taalgebruik + misogynie / misogynoir + racisme + Niet geschikt voor minderjarigen” hangt er aan een briefje op de deur van de Grote Zaal van deStudio bij Schaambot. We voelen plaatsvervangende schaamte. Het is al ver gekomen dat de creatieve sector zich met disclaimers als deze gaat bezig houden. Om wat te doen eigenlijk? Zich in te dekken tegen iets of iemand? Wat een zwaktebod!
Het is ook opvallend dat dat papiertje er wel in slaagt in wat de voorstelling 70 minuten niet gezegd lijkt te krijgen, een standpunt innemen namelijk. Ja, er worden vragen gesteld. Ja, verschillende perspectieven komen aan bod al moet gezegd dat Jef Geeraerts tijdsgeest nauwelijks of onvoldoende geduid wordt, wat we een ernstige tekortkoming vinden, en wat makkelijk/intellectueel onrechtvaardig om dat vanuit een 2023-bril te gaan beoordelen.
Maar ook daar durft Schaambot, dat meer neigt naar het wat gemakkelijk aflezen van tekst, en dus eerder als een literaire lezing aanvoelt met wat zijbedenkingen die geuit worden in de marge, veel te weinig mee aan te vangen. En de finale met een opsomming aan vrouwen en hun kenmerken (bij de seks) is niet alleen veel te lang op het einde, ze is vooral saai waardoor de voorstelling haar punt niet maakt maar het tegenovergestelde bereikt, ergernis opwekken; niet zo zeer om Black Venus, eerder om Schaambot.
Black Venus van Jef Geeraerts kreeg in 1969 de Driejaarlijkse Staatsprijs voor Proza. Enkele jaren later werd het als porno afgedaan hoewel er absoluut iets literairs in steekt al is het maar in de cadans bijvoorbeeld die de auteur gebruikt in zijn werk.
Waar het ons in Schaambot vooral aan stoort is het schaamteloze pleidooi voor middelmatigheid door Musia Mwankumi. Uiteraard verwachten wij dat mensen goed zijn in hun job, en als het even kan daarboven uit stijgen. Verder is ze er ook als de kippen bij om Valentijn Dhaenens mogelijke idee om haar te casten zodat het Congolees perspectief getoond en gehoord kon worden te counteren. Zelf was ze maar twee toen ze ocharme twee maanden in Congo is geweest. Ze kan dus onmogelijk die vertegenwoordiging op haar nemen, vindt ze.
Gaandeweg holt Schaambot zich onder andere met dat soort quotes bijzonder hard uit en wordt het wel heel erg wanneer Valentijn zelfs bevraagd wordt of hij nog steeds denkt dat theater grensverleggend moet zijn. Wat het wél moet zijn volgens ons, is ons doen nadenken, en emotie overbrengen. En daarin slaagt het duo totaal niet. Hun onderkoelde, zakelijke, rationele toon, niet zelden zichzelf indekkend, getuigt sterker nog van een ongeziene lafheid. Geef ons op zijn minst colère, verdriet, angst, eender welke emotie die de inhoud van zo’n boek met een mens doet. Laat dat horen. Laat dat zien. Maar dat krijgen we helemaal niet voorgeschoteld. Verder dan Valentijns analyse dat Black Venus mogelijks als een biecht van de auteur kan gelezen worden, komt de voorstelling niet.
Schaambot ontwijkt dan ook te veel. De poging om de schaamte in stilte te dragen komt niet over. Wanneer zij aan hem vraagt wat ie van die kinderverkrachting in Black Venus vindt erbij vragend aan Valentijn of zijn kind niet ongeveer dezelfde leeftijd heeft, blijft het onder andere stil…
Wat theater volgens ons moet doen, is emo overbrengen, onder onze huid kruipen. Daar slaagt Schaambot totaal niet in zodat het uiteindelijk een lange zit van 70 minuten wordt. 70 minuten die aan een tergend traag tempo voorbij gingen waarbij we minstens twee keer op onze klok keken.
Het hoogtepunt? Het moment dat een man de zaal verlaat terwijl Musia net aan de tekst kwam dat er wellicht fans van Valentijn in de zaal zitten, waarop die laatste, verwijzend naar de man die de zaal verliet fijntjes meegaf dat die man alvast niet tot die groep behoorde. Het was dan ook een van de weinige, wat zeg ik misschien wel het enige moment, dat er wat emotie te bespeuren viel in deStudio.
Om kort te gaan: Schaambot is beschamend slecht en vooral hét bewijs dat theater dat met disclaimers werkt, niet werkt. Omdat disclaimers de facto in strijd zijn met hoe (goed) theater hoort te zijn. Gedurfd. Door een standpunt in te nemen. Door emotie te tonen. Door iets te willen overbrengen (zonder zich te verschuilen achter ‘maars’). Op dat vlak was - hoe ironisch! - die disclaimertekst veel gebalder en veelzeggender dan de voorstelling zelf…
< Bert Hertogs >
Do you like our reviews and pictures?
Feel free to support concertnews.be by sharing this page or giving a donation.
You make an independent website like ours possible. Thanks!
Geef steeds in je comment mee op welk artikel je reageert.
Please put in your comment to which article you are responding.
14MAR
Mamma Mia!
Stadsschouwburg Antwerpen
09JUN
Duran Duran
Sportpaleis Merksem
15NOV
MAKSIM
Lotto Arena Merksem
05APR
#LikeMe In Concert 2025
Lotto Arena Merksem
21MAY
Sertab Erener
Stadsschouwburg Antwerpen
30MAY
Zucchero
Lotto Arena Merksem
25OCT
Mama‘s Jasje 35 Jaar Hits
Stadsschouwburg Antwerpen
06MAR
ALL HITS - World Music Masterpieces
Kon. Elisabethzaal Antwerpen
06FEB
The Phantom Of The Opera
Stadsschouwburg Antwerpen
08FEB
Soundos
CC Kapellen
12FEB
Incompetentiecompensatiecompetentie
CC Schoten
12FEB
Bruno Vanden Broecke
CC Brasschaat
13FEB
Teddy Swims
Lotto Arena Merksem
14FEB
Arsenal
CC Kapellen
1FEB
Enlightenment ★★★★
Handelsbeurs Antwerpen
29JAN
Companion ★★★★1/2
Kinepolis Antwerpen
28JAN
Candlelight: The best of Bridgerton on Strings ★★★★
Zaal AthenA Antwerpen
25JAN
MJ Das Michael Jackson Musical ★★★1/2
Stage Theater an der Elbe Hamburg
25JAN
Der König der Löwen ★★★★
Stage Theater im Hafen Hamburg
24JAN
& Julia ★★★★1/2
Stage Operettenhaus Hamburg
22JAN
Better Man ★★★1/2
Kinepolis Antwerpen
19JAN
Giovanni’s Room ★★★★
Stadsschouwburg Amsterdam